Kürtlerin süper kahramanı olacak mı?

Marvel’ın uzun süredir merakla beklenen filmi Black Panther bu hafta tüm dünyada vizyona girdi. Bilinen ilk Afrika kökenli süper kahraman olan Black Panther, Temmuz 1966’da Fantatistic Four’da okuyucu ile tanıştırıldı.

Black Panther orijinal hikayesinde dünyanın en güçlü metali vibranium madenine sahip Wakanda’nın kralı T’Challa’ydı. Fantastic Four’u kendi teknolojilerini incelemeleri için Wakanda’ya davet eden T’Challa onları birden dövüşe çağırıyor ve birer birer yeniyordu.

Ancak hesaba katmadığı Human Tourch’un arkadaşı Wyatt Wingfoot Fantastic Four’un Black Panther’in tuzaklarından kurtulmasını sağlıyordu.

Bu noktadan sonra esasında iyi bir karakter olduğu ortaya çıkan Black Panther hikayesini anlatıyordu. Ataları yüz yıllardır Wakanda’da yaşıyordu ve babası, kral T’Chaka ülkenin koruyucusuydu.

 

black panther

 

Ne var ki Klaw isimli bir kötü adam kendi tasarladığı silahlar ile Wakanda’ya geliyor, T’Chaka’yı öldürüyordu. Henüz bir çocuk olan T’Challa ise bir şekilde ele geçirdiği Klaw’ın silahı ile onu geri püskürtüyordu.

Gücünü özel bir bitkiden aldığı için panterin çeviklik, güç ve duyularına sahipti. Kıyafeti ise vibranium’dandı.

Ryan Cooger’ın yönettiği film bu orijin hikayesine biraz değiniyor. Wakanda’nın kökenleri oldukça iyi anlatılıyor ancak Marvel’ın sinematik evreninde T’Chaka, Birleşmiş Milletler’de konuşma yaptığı sırada öldürüldüğü için hikaye ona göre biçimlenmiş.

İlk Afrika kökenli süper kahramanın filmi pek çok ilke sahip ancak ilk siyahi süper kahraman filmi değil. Bu onur Robert Townsend’in yazıp yönettiği ve başrolünü oynadığı 1993 tarihli Meteor Man’in. Yine de 200 milyon dolar bütçesi, çoğunluğu Afrika’da bir ülkede geçen ve kadrosunun %90’ı Afrika kökenli oyunculardan oluşan Black Panther’de pek çok ilke sahip.

Film Marvel Sinematik Evreni’ni (MCU) sevenleri mutlu edecektir. Senaryoda kimi aksamalar olsa da alt mesajları oldukça dolu. Diğer yandan kimi açılardan MCU’nun önceki filmleriyle büyük benzerlikler de taşıyor. Oyuncular ise rollerini oldukça iyi oynamış.

Black Panther’ın özellikle açılış kısmı çok iyi. Fakat bu noktadan sonra biraz aksamalar oluyor. Avengers öncesi ilk dört kahramanın orijin hikayelerine kıyasla Black Panther biraz daha hızlı büyümek zorunda kalmış da denebilir.

 

panther

 

Ancak ne olursa olsun sinema tarihinde kendisine has bir yeri olacak film, görülmesi gereken yapımlardan.

ABD’de yıllarca ikinci sınıf vatandaş olarak bakılan, pek çok hakkı verilmeyen ve hala oldukça fazla sıkıntıyla uğraşan siyahiler akla ister istemez Kürtleri getiriyor. Siyahiler ile Kürtler arasında kimi açılardan benzerlikler olduğu yadsınamaz.

Siyahilerin ilk süper kahramanı ABD’de sivil hareketlerin en şiddetli olduğu yıllarda ortaya çıkmıştı. Evet, ilk hikayede bütün planını sıradan beyaz bir genç bozuyordu ancak o kadarı bile büyük gelişmeydi.

Kürtlerin ise henüz bir süper kahramanı yok. Daha önce dünyadaki çeşitli çizgi roman şirketlerinin Türk süper kahramanlarından bahsetmiştik. Fakat, Kürt kökenli bilinen bir süper kahraman bu şirketler tarafından da henüz yaratılmadı.

Yine de Kürtlerin Marvel’ın bir sayısında yer aldığından bahsetmek gerek. Daniel Way’in yazdığı Wolverine Origins’in 47. sayısında Wolverine, oğlu Daken, Hulk’ın oğlu Skaar Wolverine’in babası Romulus’un peşindeyken Ankara’ya geliyorlar.

Üçlü Romulus’u kıstırdığı sırada Kürtlerin saldırısına uğruyor. Saldırganların Kürtler olduğunu da herkese Wolverine söylüyor. Ankara’ya benzer bir şekilde tasvir edilmiş, belki de tek hatası Kızıl Ay yerine Kızıl Haç ambulansı çizilmesi olan sayıda bir anda yerel kıyafetleri içinde Kürtler üçlüye savaş açıyor.

Tabii çizgi romanda çoğunluğun ceket, kravat giydiği resmedilmiş Ankara’da, şehrin orta noktasında yerel kıyafetli, roket atarlı Kürtlerin bir anda nasıl belirdiği oldukça belirsiz. Yine de yaşanan çatışmanın sonunda saldırganlardan birisi üzerine bağladığı bombaları Allahu..ak..bar diyerek patlatıyor.

kürt

Yani Kürtlerin bilinen mecralardaki tek görüntüsü kötü adam şeklinde. Üstelik hem kahramanlara saldırıyorlar hem de intihar bombacısı oluyorlar. Daniel Way’in Kürtleri neden böyle tasvir ettiği bilinmiyor. Dileriz bir gün Kürtler hak ettikleri gibi süper kahramanlarına kavuşur.

kürt

Yazıyı bitirmeden önce Black Panther ile ilgili önemli bir bilgiyi de vermek gerek. Bu Afrika kökenli süper kahraman kimi zaman oldukça ince mesajların olduğu sayfalara da sahip.

Henry Dumas 1934 ile 1968 yılları arasında New York’ta yaşamış şair, yazar ve öğretmen. Siyah Estetik (Black Aesthetic) akımından ve şiirleri pek çok kişi etkilemiş biri. Dumas henüz 33 yaşındayken bir gün metroda polis kurşunuyla öldürüldü.

Bu cinayet hakkında tek haber o dönem AP’de çıktı ve polisin bıçaklı bir siyahiyi öldürdüğü yazıldı. Oysa Henry Dumas haberde anlatılan kişiden oldukça farklı bir karaktere sahipti ancak bunu o zamanlar oldukça az insan biliyordu. Neredeyse kimse bu cinayet ile ilgilenmedi ancak Henry Dumas unutulmadı.

Black Panther 2016’da Ta-Nehisi Coates’in elinde yeniden hikayelerine kavuşunca üçüncü sayının açılışında Henry Dumas’ın en önemli şiirlerinden “Root Song”a yer verildi. Anlayanlar için bunun anlamı oldukça büyüktü.

Kim bilir belki bir gün Kürt bir süper kahramanın hikayesi Kürdistan topraklarında başlar, çizimlerin arasında Musa Anter’in kelimelerine yer verilir. Bu bir hayal mi? Belki. Yine de hayallerin güzel yanı gerçekleşme ihtimallerinin her daim var olmasıdır.