Oca 03 2018

İstanbul'da SİT alanı kalmadı: 71 dönüme 'turizm' kılıfı

Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmelere göre 2020 yılına kadar korunacak ‘doğal sit’ oranını arttırması gerekiyordu.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın  verleri, SİT alanlarının Türkiye yüzölçümünün yüzde 1,6’sına tekabül ettiğini, buna milliparklar, yaban hayatı geliştirme sahaları, sulak alanlar eklenince bu oranın yüzde 7,2’ye çıktığını ortaya koyuyor.

AKP iktidarında artırılma yerime imara açıldı birçok SİT alanı. Tayyip Erdoğan’ın da ev sahibi olduğu Urla Zeytineli’deki arazinin Kasım 2013’te 1. derece doğal SİT’ten Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı statüsüne düşürüldüğü Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından ortaya çıkarılmıştı.

AKP iktidarı döneminde doğal SİT’lerin korunmasına dair mevzuat birçok kanun hükmünde kararname ve yönetmelik değişikliği yapıldı. 2011’den sonra ise doğal SİT alanlarıyla ilgili kurullar ikiye ayrıldı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlandı.

Bakanlığın son icraatlarından biri de, İstanbul’da doğal SİT alanı olan Kadıköy Bostancı’daki “Hügnen evi ve bahçesi” olarak bilinen 11 dönümlük arazi ile Kartal Yakacık Sanatoryumu'nun 60 dönümlük arazisini kısmen turizme açması oldu.

Bu iki kararla, İstanbul'un en önemli doğal sit alanlarının imara açılması için ilk adım atılmış oldu.

Çünkü 25 Ocak 2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan doğal sit alanlarına ilişkin ilke kararında bu parsellere getirilen “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı”nın tanımı “Kesin korunacak hassas alanlar veya nitelikli doğal koruma alanlarını etkileyen, bu koruma bölgeleri ile bütünlük gösteren, korumaya katkı sağlayacak, doğal ve kültürel bakımdan uyumlu düşük yoğunlukta faaliyetler, turizm ve yerleşimlere izin veren alanlardır” şeklinde yapılmıştı.

Tarihi köşkün bulunduğu parsel 1975 yılında “Doğal Sit” alanı ilan edilmişti.

Koruma Bölge Kurulu da 2010 yılında parseli “III. Derece Doğal Sit Alanı” olarak güncellenirken, parsel için 2008 yılında hazırlanan imar planında yapılan “III. Derece Doğal Sit Alanı” ve “Az Yoğunluklu Konut Alanı” düzenlemesi de açılan dava sonucu 2009 yılında iptal edildi ve bölge plansız kaldı.

Plansız kalan parsel için hazırlanan koruma amaçlı imar planı en son İstanbul Büyükşehir Belediyesinin gündemine 15 Mart 2017 tarihinde geldi ve koruma kurullarından görüş alındıktan sonra değerlendirilmek üzere müdürlüğüne iade edildi. Mimar ve araştırmacı Arif Atılgan, bakanlığın aldığı bu karar ile doğal sit alanının turizme açılmış olduğunu belirterek “11 dönümlük parselde 2 tane tarihi köşk var. Köşkler restore edilir, anıtsal ağaçlar korunur geri kalan kısmı da otel yapılır. Bu değişikliğin amacı da otel yapılmasının önünü açmak” dedi.

İstanbul'daki diğer tescil kararı da Kartal Yakacık Sanatoryumu arazisi için alındı. Toplam 60 dönümlük iki parselden oluşan ağaçlarla kaplı arazide köşk, sanatoryum binası ile Yakacık Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi bulunuyor. 60 dönümlük parselin büyük kısmı “nitelikli koruma alanı” olurken küçük bir kısmı da turizm amaçlı yapılaşmanın yapılabileceği “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” olarak tanımlandı.