Hükümet koronavirüsü fırsat bildi: Sosyal ağlara torba yasa darbesi

İktidar, koronavirüs krizi üzerinden halkın haber alma mecraları üzerinde baskısını artırma planını devreye koyuyor.

Twitter, Facebook, Instagram, YouTube ve WhatsApp gibi milyonlarca insanın kullandığı sosyal ağlara ilişkin yeni düzenlemeler geliyor. 

Düzenleme ile artık kullanıcılar da içerik kaldırılması talebinde bulunabilecek. Eğer başvurulara 72 saat içerisinde cevap verilmezse, sosyal ağlara para cezası kesilecek.

Hükümet, bu kez caydırıcı olması açısından ceza limitlerini 100 bin ila 1 milyon liraya kadar çıkarmış durumda.

Söz konusu düzenleme, koronavirüs ile mücadele kapsamında hazırladığı torba yasa teklifine sosyal medyayla ilgili düzenlemeler de ekledi. Yakın zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine getirilmesi beklenen düzenlemede dikkat çeken maddeler bulunuyor.

Amerika'nın Sesi'nde yer alan habere göre, "sosyal ağ sağlayıcı" kavramı, “sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi verileri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişiler” olarak tanımlanıyor.

Bu tanımlama, internet ortamındaki çok sayıda sosyal etkileşim ve iletişim mecrasını kapsıyor gibi görünüyor. Aksi yönde bir hüküm getirilmezse, Türkiye’de iletişim amaçlı kullanılan pek çok uygulama/mecranın bu kanun kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olduğu belirtiliyor.

Türkiye’de yaygın şekilde kullanılan Twitter, Facebook, Instagram ve YouTube'un yanı sıra, sesli paylaşımların da yapılabildiği Whatsapp, Telegram gibi mecralar da kapsam dahilinde kabul edilecek.

Hatta korona salgını sebebiyle son dönemde görüntülü toplantılar için kullanılan Zoom gibi uygulamalar da bu kapsamda yorumlanabilecek. Skype uygulaması da sosyal ağ sağlayıcı tanımına giriyor.

Sözcü’den İsmail Şahin’in haberine göre, Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi metnine göre, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunu'na eklenecek maddeler şöyle:

Kullanıcıların, internet ortamında sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü, ses, konum gibi içerik, bilgi veya veriyi oluşturmalarına, paylaşmalarına veya görüntülemelerine olanak sağlayan gerçek veya tüzel kişiler kanununa eklenen maddeyle “sosyal ağ sağlayıcı” olarak tanımlanacak.

Türkiye'de temsilci olacak

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) yer sağlayacıların kanun kapsamındaki yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğini denetlemek için gerekli gördüğü takdirde olay mahallinde de inceleme yapabilecek veya yaptırabilecek. Kolluk kuvvetleri ve diğer kamu kurumlarının amir ve memurları BTK'nin denetim ekiplerine yardımcı olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, BTK ve adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından yapılacak başvuruların cevaplandırılması için yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirleyecek.

Sosyal ağ sağlayıcı bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilir bir şekilde internet sitesinde yer verecek. Eğer temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğü yerine getirilmezse, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 59 oranında daraltılması için BTK, Sulh Ceza Hâkimliği'ne başvuracak.

Kararın ardından 30 gün içerisinde yine temsilci belirlenmezse sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliği yüzde 95 oranında daraltılacak.

Kişiler de başvuracak

Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, içeriklere yönelik olarak kişiler tarafından yapılacak başvurulara, başvurudan itibaren en geç 72 saat içinde cevap vermekle yükümlü olacak.

Eğer cevap vermezse sosyal ağ sağlayıcıya 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar para cezası kesilecek. Sosyal ağ sağlayıcı, kendisine bildirilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararlarını uygulayacak ve başvurulara ilişkin istatistiksel ve kategorik bilgileri içeren raporları üç ayda bir BTK'ye bildirecek.

Veriler Türkiye’de olacak

Türkiye'den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı, Türkiye'deki kullanıcıların verilerini Türkiye'de barındırmakla yükümlü olacak. Bunu yerine getirmeyenlere, 1 milyon Türk lirasından 5 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası uygulanacak.

Hukuka aykırılığı hakim veya mahkeme kararı ile tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesi durumunda, bildirime rağmen 24 saat içinde içeriği çıkarmayan veya içeriğe erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmin edilmesinden sorumlu olacak. Yani eğer içerik kaldırılmazsa bundan böyle sadece içeriği üreten değil, onun yayınlamasına ve yayılmasına olanak sağlayan da cezalandırılacak.


62 maddelik torba yasa taslağında yer alan düzenlemenin diğer detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.