Twitter'da 'Büyük Veri' analizi: Sosyal kutuplaşma derinleşiyor, müzminleşiyor

19 Ağustos günü Diyarbakır, Mardin ve Van belediye başkanları, İçişleri Bakanlığı tarafından haklarında yürütülen terör soruşturmalarına dayandırılarak görevden alındı. 

Birçok kesim tarafından bu durum, demokrasinin en temel belirleyicisi olan genel oy hakkının yok sayılması olarak değerlendirildi. 

31 Mart Seçimleri öncesindeki dönemde atanan kayyım yönetimlerinin yaptığı harcamaların gündemi hala sıcakken seçilmiş belediye başkanlarının yerine yeniden kayyım atanması toplumun her kesimindeki tartışmaları alevlendirdi. 

Tartışmaların yoğun bir şekilde sürdüğü alanlardan biri de sosyal medya. 

Bu makalede, Twitter hesaplarını ‘herkese açık’ olarak seçen kullanıcıların 19 Ağustos günü kayyım gündemiyle gönderdiği tweetlerde kullandığı kelimeler büyük veri (Big Data) ile analiz edildi. Toplumun nabzını yansıtan görüşlere ulaşılmaya çalışıldı.

 

1,037,620 farklı tweet içerisinde en sık kullanılan kelimeler
Şekil 1: 1,037,620 farklı tweet içerisinde en sık kullanılan kelimeler


Twitter’ın sağladığı data üzerinde çoklu gönderilmiş tweetler ayıklandığında aynı gün içerisinde 1 milyonu aşkın tweet atıldığı görüldü. 

Atılan tweetler Türkiye'deki toplumsal kutuplaşmanın yeni, açık bir örneğini oluşturuyor.

Tweetleri en genel anlamda kümelediğimizde iki ayrı grup ortaya çıkıyor: 

  • “Demokrasi”, “halk iradesi”, “hukuk” anahtar kelimelerini kullanarak kayyım atamalarına karşı çıkanlar, 

  • Soruşturmaya konu olan iddialar üzerinden “terör” anahtar kelimesini kullanarak atamaları savunanlar.

Ek olarak, Van Büyükşehir Belediyesi’ne kayyım atanan Van Valisi Mehmet Emin Bilmez'in basın açıklaması sırasında Atatürk'ün fotoğrafının indirildiği videonun ortaya çıkmasının Twitter’da yoğun bir eleştiri dalgasının yükselmesine neden olduğu görülüyor. 

Aynı zamanda bu video sebebiyle başlayan tartışmalarla doğu illerinde yaşanan gelişmeleri görmezden gelen büyük bir kitlenin kendisini kayyım tartışmalarının tam da ortasında bulduğu görülüyor.

İncelenen 1 milyonu aşkın tweet'in 103,115'inde “terör” kelimesi geçerken, 71,526'ında ise “demokrasi” kelimesi göze çarpıyor.

“Terör” tweetlerinin iki temel kaynağı bulunuyor; 16,081 retweet ile T.C. İçişleri Bakanlığı resmi Twitter hesabından atılmış olan ilgili tweet başı çekerken, onu Abdullah Çiftçi'nin tweeti takip ediyor.
 

Şekil 2: İçişleri Bakanlığı hesabından atılan tweete verilen cevapların kelime bulutu
Şekil 2: İçişleri Bakanlığı hesabından atılan tweete verilen cevapların kelime bulutu

 

İçişleri Bakanlığı'nın tweetine verilen yanıtları incelediğimizde “Allah razı olsun”, “Devletimize zeval gelmesin”, “Ellerinize sağlık”, “Rabbim yardımcınız olsun” tümcelerinin öne çıktığını görüyoruz.


Abdullah Çiftçi'nin belediye başkanlarına yöneltilen suçlara dair kesinleşmiş yargılarla konuştuğu tweeti ise 5300 kez retweetlenirken, "terör" temalı tweetlerin içerisinde 4675 kere Çiftçi'den bahsedilmiş. 

“Demokrasi” temalı tweetlerinin içerisinde ise "oy" ve "hukuk" vurgusu öne çıkıyor. 

“Oy” kelimesi 12353 kere, “irade – halk iradesi” 10871 kere, “hukuk” 4792 kere, “seçilmiş” 3097 kere ve “ipotek” 2549 kere kullanılmış.
 

Şekil 3: İçerisinde “Demokrasi” geçen tweetlerin kelime bulutu
Şekil 3: İçerisinde “Demokrasi” geçen tweetlerin kelime bulutu


Ayrıca, “demokrasi” vurgusunun öne çıktığı tweetlerin içerisinde 9426 retweet ile Canan Kaftancıoğlu’nun @ccanannnnnn hesabından atılmış olan tweetin yoğun olarak retweetlendiği görülüyor. 

Muhalefet figürlerine dair verileri incelediğimizde ise kutuplaşma yeniden önümüze çıkıyor. 

Canan Kaftancıoğlu'nun tweetine 4701 farklı Twitter kullanıcısı tarafından 4,389 ayrı tweet içerisinde verilen cevaplara baktığımızda “terör destekçisi”, “terör sevicisi”, “sıra size gelecek” ifadeleri dikkat çekmekte.
 

Şekil 4: Canan Kaftancıoğlu'nun tweetine verilen cevapların kelime bulutu
Şekil 4: Canan Kaftancıoğlu'nun tweetine verilen cevapların kelime bulutu

 

"Kayyım", "Mardin" ve "Diyarbakır" kelimelerinin geçtiği tweetlerde, Ekrem İmamoğlu’nun @ekremimamoglu hesabından atılmış olan tweet 19400 kere retweetlenmiş. 

Bu tweete 19 Ağustos gününde 13053 ayrı Twitter kullanıcısı tarafından 14425 ayrı tweet içerisinde cevap verilmiş.

 

İmamoğlu'ya verilen cevaplar içerisinde ise yine “teröre destek” ve İstanbul'daki sel sonrası sosyal medyada gündem olan “tatil” kelimesi öne çıkıyor. 

“İhanet”, “sen işine bak” sıkça kullanılan ifadeler arasında.
 

Şekil 5: Ekrem İmamoğlu'nun tweetine verilen cevapların kelime bulutu
Şekil 5: Ekrem İmamoğlu'nun tweetine verilen cevapların kelime bulutu



Son dönemde yeni parti tartışmalarıyla tekrar gündeme gelen Abdullah Gül de Twitter'dan kayyım atamalarını eleştiren bir tweet atmıştı. Gül'e verilen yaklaşık 19000 cevap içerisinde yine “Yazıklar olsun”, “Haram olsun” “terör destekçisi”, “terör sevici” ifadeleri sıkça kullanılmış. 

 

Şekil 6: Abdullah Gül'ün tweetine verilen cevapların kelime bulutu
Şekil 6: Abdullah Gül'ün tweetine verilen cevapların kelime bulutu

 

Siyasi belirsizliğin egemen olduğu böylesi bir atmosferde tekrar başlatılan kayyım uygulamaları, AKP-MHP ittifakının gerilim politikalarına devam edeceğini gösteriyor.

Seçimler sonrası kimi analistler, iktidarın anti-demokratik uygulamaları, beka tartışmaları ve rakiplerini sürekli “terör”le bağlantılı göstererek toplumu kutuplaştıcı tavrı, yerel seçimlerde büyük şehirlerin kaybedilme nedeni olarak göstermişti. Öte yandan, AKP'nin, genel analizlerin aksine seçim sonuçlarından böyle bir netice çıkarmadığı anlaşılıyor. 

Kayyım atamalarına odaklanan bu veriler analiz edildiğinde de bu kutuplaştırıcı siyasetin seçmenler üzerinde hala belirleyici ve etkili olduğu görülüyor. 

Fakat, atılan twitlerde atamaları ‘demokrasiye vurulan bir darbe’ olarak gören kesim, bu defa yalnızca HDP’lilerle sınırlı kalmamış, CHP’li ve farklı siyasi eğilimleri olan kullanıcıların da tepkisini çekmiş.

Kayyım hadisesi üzerine yaptığımız ''Büyük Veri'' analizi üzerine şu sonuca varılması mümkün: 

Babacan ve Davutoğlu tarafından başlatılan yeni hamlelerle AKP’nin kan kaybı sürebilir. Öte yandan iktidar bloğunun, ortak zemin bulma arayışını her geçen gün arttıran muhalefet kesimlerini “teröre destek” iddiaları ile dağıtmaya çabalarken daha yakınlaştırması da muhtemel. 

En önemlisi:

Köşeye sıkışacak bir AKP-MHP iktidarının ise, önümüzdeki süreçte bu Twitter analizinde bir kez daha görülen toplumsal kutuplaşmayı kendi lehine kullanmaya devam edeceği anlaşılıyor. 

Gerginlik daha da tehlikeli boyutlara varabilir.


© Ahval Türkçe