Hamide Yiğit: Türkiye’nin Morek’ten çekilmesi ne anlama geliyor?

Türkiye’nin Suriye ordunun kontrolü altına giren Morek’teki 9 numaralı askerî gözlem noktasından çekilmeye başlaması ve başka gözlem noktalarından da çekileceğine yönelik iddialar tartışmalara neden oldu.

Bu konuda hiçbir resmi açıklama yapılmaması kafalarda soru işaretleri yaratırken, bölgeyi yakından takip eden gazeteci Hamide Yiğit, “Bunun nedenleri ile ilgili olarak da şunu söylüyorlar: Suriye ordusu kontrolünde kalan noktaların bir askeri değeri kalmamıştır. Türkiye, Rusların garantörlüğünde öylece duran ve işlevsiz olan bu gözlem noktalarını İdlib’in derinliklerindeki TSK pozisyonlarını güçlendirmek için çekiyor” diyor.

“Peki nerelerde pozisyon güçlendiriliyor?” sorusunu yönelten Yiğit, “TSK’nın yeni yerleşim haritasına bakıldığında gözlem noktalarının, İdlib’in güneyindeki Cebel Zawiye bölgesi hariç, genellikle M4 yolunun kuzeyine paralel bir şerit halinde dizildiğini görüyoruz. Aslında bu şerit, Moskova protokolü gereğince oluşturulması istenen güvenlik koridoruna uygun bir konumlanıştır. Mart 2020'de imzalanan ateşkes ek protokolüne göre M4 karayolunun kuzeyinde 6 kilometre ve güneyinde 6 kilometre derinliğinde bir güvenli koridor tesis edilmesi mutabakatı söz konusuydu. Kuzeydeki güvenli koridor Türkiye garantörlüğünde, güneydeki 6 kilometrelik derinlik de Rusya’nın garantörlüğünde olacak. Aslında Rusya şu anda adım adım protokol yükümlülüklerini Türkiye’ye uygulatıyor sayılır” ifadelerini kullanıyor.

“Kimileri bunu ‘Rusya Türkleri, Moskova’da çizilen nihai pozisyona çekiyor’ şeklinde yorumluyor” hatırlatmasını yapan Yiğit, şunları söylüyor:

“Rusya, bu ‘nihai pozisyona’ Türkiye’yi çekiyor olabilir, ama ‘İdlib’deki askeri varlığını azaltması’ ile ilgili taahhüdün aksine Türkiye, bu süreçte daha fazla yığınak yaptı. Kimine göre Rusya, diğer dosyalarla birlikte İdlib dosyasını masaya sürerek, Türkiye’nin şimdiye kadar yerine getirmediği yükümlüklerini sessiz sedasız yerine getirmesini sağlamaya yeni başlıyor. Ancak kimi gözlemcilere göre bu ‘yeni sınırlara çekilme’ işi Rusların başarısı değil, Türkiye’nin yaklaşmakta olan İdlib operasyonu için bir pozisyon alıştır.”

Çekilmeyle ilgili Rusya ile Türkiye arasında bir anlaşma olup olmadığı tartışmalarının yaşandığı sırada Fırat’ın doğusunda SDG ile Türkiye destekli ÖSO arasında çatışma yaşandığını belirten Yiğit, şöyle devam ediyor:

“Belli ki yine dikkatleri İdlib’den uzaklaştırarak Fırat’ın doğusuna çekme hamlesi söz konusudur. Ancak kimi gözlemciler, Rusya’nın bu şekilde devreye girmesinin de Türkiye ile anlaşmalı olabileceğine işaret ediyorlar. Çünkü eğer SDG güçlerinin sayı azaltma ya da bir nevi çekilme gibi bir pazarlığa onay vermeleri demek, Türkiye’nin propagandaya yetecek kadar bir miktarlık kazanım elde etmesi demektir. Bu da İdlib güneyine yönelik operasyona ‘sessiz kalmasının karşılığı’ olarak yorumlanıyor.”

Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz