Kas 28 2017

'Suriye'de çözüm Soçi'den Cenevre'ye taşınmalı'

 

Suriye'de iç savaşın sonuna yaklaşıldıkça, ABD, Rusya, İran ve diğer bölge ülkeleri nüfuzlarını pekiştirebilmek için hamle üstüne hamle yapıyor. 

Rusya, Soçi'de Suriye lideri Beşar Esad'ı ağırlayarak Suriye'nin geleceğindeki rolüne işaret ederken, İran da bu resime dahil olarak bir müttefiklik algısı yaratıyor. Türkiye ise, Suriye'de rejim değişikliği tasavvurundan tümüyle vazgeçip Rusya'nın vizyonuna yaklaşmış görüntüsü veriyor. 

Öte yandan geçtiğimiz günlerde Riyad'ta da bir Suriye toplantısı yapıldı ve Soçi'deki ile örtüştüğünü iddia etmek zor.

T24 yazarı Oğuz Demiralp'e göre, ayrı telden çalan bu toplantıların BM yol haritası çerçevesinde tek bir nehire akıtılması ihtimal dışı değil. 

Türkiye'nin yeni oluşan gerçekliği, bir parça oldu bitti olsa bile, kabul etmeye mecbur kaldığına ve önceliğinin sınır güvenliği, tehditleri bertaraf etmek olduğunu değinen Demiralp durumu, "Ülkemizde yönetim bugün değişse bile yeni gelenlerin en azından kısa vadede değiştiremeyecekleri bir hareket çizgisine saplandık" sözleriyle özetliyor.

Suriye'nin kuzeyinde Rusya'nın hamiliğinde oluşan Kürt yapılanmasıyla ilgili de Türkiye'nin başına iş açmayacak bir tutumun belirlenmesi gerektiğine dikkat çeken Demiralp, Suriye konusunda sözsahipliğinin tamamen Rusya'ya bırakılmasının tehlikelerine işaret ediyor ve ekliyor:

Rusya ile elimizi verip kolumuzu kaptırmadan (bu tehlike mevcut) işbirliği yapmak güzel ama Rusya bize karşı ve genel olarak bölgede Kürt kartını elinden bırakmaz. Soçi sürecinden bu açıdan o kadar umutlu olmayalım. ABD ve genel olarak Batı ile diyalogumuz o kadar zayıf ki, bazı şeyleri bize duydukları antipatiden inadına yapıyorlar gibi... Bu durumu değiştiremeyince geriye kala kala bölgesel aktörler kalıyor.

Eh! İran’da Kürdistan eyaleti, Irak’ta Kürdistan özerk bölgesi var. Esad rejimi de özerklik düşünebileceğini söyledi. Sırf bize gıcıklık olsun diye bile yapabilirler bunu. (Gerçi Esad yönetiminin, ilerde, koşulları müsait görünce Kuzey’deki oluşumu bastırmayacağını düşünmek hata olur.) Soru: Suriye’nin gelecekteki, eski deyimle, idari taksimatını ya da yeni iktidar yapılanmalarını nasıl lehimize yönlendireceğiz? Hem Esad’ı hem de Suriye’nin kuzeyindeki oluşumu bertaraf etmek mümkün görünmediğine göre,  Esad ile en azından dolaylı diyaloga doğru itiliyoruz.

Demiralp, Suriye meselesinin çözüm yerinin Soçi değil Cenevre olduğu görüşünde. Ancak Suriye rejiminin Cenevre'ye ayak sürüdüğüne değinen Demiralp tüm bunlar bir kenara, Esad'ın kendi halkına ve insanlığa karşı işlemiş olduğu suçlar nedeniyle restorasyonunu içine sindiremediğini de belirtiyor.