Ara 02 2017

Çiftçiye seçim yatırımı Ziraat ve Hazine'ye dert oldu

 

Hükümetin geçen yıl referandum öncesi seçim kampanyası sırasında miktarını artırdığı sübvansiyonlu tarım kredileri Ziraat Bankası ve Hazine’nin başına dert oldu.

Bu yılın ilk 9 ayında Ziraat Bankası ve kredi kooparatifleri aracılığıyla çiftçilere verilen kredi tutarı 10.5 milyar lira olurken, toplam sübvansiyonlu kredi tutarı ise 26.3 milyar lirayla yükseldi. Ancak doğal afetler, üretim maliyetlerinin artması yüzünden kredi geri ödemelerinde sorun çıktı.

Hükümet bu yüzden kredi ödemesini yapamayan yaklaşık 80 bin çiftçinin borcunu yeniden yapılandırma kararı aldı. Yapılandırma sırasında faiz oranı yüzde 3 olarak belirlendi. Bu yıl Mart ayında da benzeri bir yapılandırma uygulanmıştı. Böylece çiftçi kredilerine bir yıl içinde ikinci indirimli yapılandırma yolu açılmış oldu. 
 
Bu durum piyasadan yüzde 15’in üzerinde faizle mevduat toplayan ve Merkez Bankası’nın yüzde 12.25 faizle piyasaya verdiği borcun en büyük müşterileri arasında bulunan Ziraat Bankası’nın görev zararlarına ilişkin riskleri artırıyor.

Ayrıca faiz farkının nihai olarak Hazine tarafından ödenecek olması ve yapılandırma faiziyle piyasa faizi arasındaki makasın açılması bütçe açığını olumsuz etkileyecek endişe yaratıyor. Ziraat Bankası yeni kredilere yüzde 4, yapılandırmaya yüzde 3 faiz uygularken, Hazine piyasadan yüzde 14 düzeyinde faizle borçlanıyor. 
 
AKP iktidarı çıkardığı kanunla geçen yıl Ziraat Bankası aracılığıyla üst limiti 12.5 milyon liraya kadar çıkan krediler için yüzde 4 faiz uygulaması başlatmıştı. Uygulama kapsamında 130 bin TL’ye kadar olan kredilerde ise sıfır faiz uygulanıyor ve aradaki farkı banka Hazine’den tahsil ediyordu.

Ancak bu yıl da devam eden kredilerin çiftçiler tarafından geri ödenmediğine ilişkin spkülasyonlar arttı. Konu Kasım ayı ortasında TBMM’ye taşındı. CHP Niğde Milletvekili ve KİT Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer’in Ziraat Bankası'nda tarımsal nitelikli kredi alıp ödeme yapamadığı için icralık olan çiftçi sayısıyla ilgili soru önergesini Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek yanıtladı. Şimşek, icralık çifti sayısının 'sırların saklanması' kapsamında olduğu için paylaşılamayacağını açıkladı.
 
Son olarak ise Hükümet Ziraat Bankası’na borcunu ödemeyen çiftçiler için ‘Müjde’ dediği bir yeniden yapılandırma uygulanacağını açıkladı.

Başbakanlıktan yapılan açıklamada ‘Başbakan Binali Yıldırım’ın talimatıyla bu yıl yaşanan doğal afetler nedeniyle zarar gören çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan borçlarına, Bakanlar Kurulu kararı ile 1 yıllık erteleme imkanı getirildi.’  denildi.

Açıklamaya göre karardan 80 bin çiftçinin yararlanması öngörülüyor. Ayrıca Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri de borçlarını ödeme zorluğu çeken çiftçilere, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması için, mevcut kredi borçlarını, 5 yıla yayılan taksitlendirme imkanı veriyor. 

Tarım Bakanı Eşref Fakıbaba’nın verdiği bilgilere göre Türkiye 2018 yılında da çiftçilere ucuz kredi verilmeye devam edeceğini açıkladı. Fakıbaba’nın verdiği bilgilere göre çiftçiye uygulanan subvansiyon ve hibe tutarı 2018’de 14.5 milyarı buluyor. Söz konusu tutar 2018’de 66 milyar öngörülen bütçe açığının yüzde 22’sini oluşturuyor.