Ara 04 2017

'Tahran, ABD-Türkiye arasındaki krize bakıp eğleniyordur'

 

Türkiye ekonomisi ve siyaseti üzerinde potansiyel yıkıcı etkileri tartışılan Reza Zarrab davasında, Türkiye odak noktası ancak meselenin bir de İran boyutu var. Zira, altın kaçakçılığı, kara para aklama ve ABD'nin İran'a yönelik ambargosunun delinmesindeki tüm süreçler İran-Türkiye hattında gerçekleşti. 

Her ne kadar şu an ameliyat masasında Türkiye yatsa da İran, ne Zarrab'ı ne de onun İranlı ortaklarına dair bir sorumluluk yüklenmiş görünüyor. Aksine, bu ticaret ağının öteki ucundaki ülke değilmiş gibi sağır ve dilsizi oynuyor.

Dahası, Zarrab'ın İran'daki patronu Babek Zencani, kayıp 2.5 milyon dolar nedeniyle idam cezasına çarptırılmış olduğu halde İran'daki bir cezaevinde. 

Hürriyet Gazetesi yazarı Murat Yetkin'e göre, Zarrab ABD-İran sorunun aktörlerinden biri ve mahkemede anlattıkları aslında İran'ı da bağlıyor ancak ateşe atılan Türkiye: Zarrab’ın mahkemede anlattıklarının Ankara ve Washington’u nasıl birbirine düşürdüğüne bakarak Tahrandakiler pek eğleniyordur. 

Yetkin'e göre, çok güçlü bir İran krizi dipten dibe geliyor;, hem bölgeyi yeni bir ateşin içine atma tehlikesi taşıyor, hem de Trump yönetimini şimdiden sarsmaya başladı. 

Trump'ın, İsrail ve Suudi Arabistan'ın istekleriyle doğru orantılı olarak İran'a karşı sertleşmeye çalıştığını belirten Yetkin, İsrail'in 2 Aralık’ta olduğu üzere İran'ı vurma olasılığının giderek arttığına dikkat çekiyor. 

Yetkin şöyle devam ediyor:

Bu günlerde Trump, Obama’nın İran’la imzaladığı nükleer anlaşmayı bozmak istiyor; daha doğrusu onu bahane edip İran’a yüklenmek istiyor. İran ise alttan almıyor. Nükleer anlaşma konusunda uluslararası güçler İran’ın yanında görünüyor. ABD’nin İran’ı nükleer anlaşmayı bozmaya zorlaması savaşlarla harabeye dönmüş Orta Doğu’da daha Suriye ve Irak krizleri bitmeden yeni çatışmalara zemin verme ihtimali taşıyor.

Böyle bir çatışma ortamı Sünni-Şii eksenini keskinleştireceği için Türkiye’yi de yeni sıkıntıların içine itebilir. Dediğimiz gibi, Türkiye ile ABD arasındaki sorunlar ciddi ama sistemik değil siyasi, örneğin bölgede yeni bir çatışma ekseni ortaya çıkarmaz, savaşlara yol açmaz. Ama İran konusu öyle değil, yeni savaşlara yol açabilir.

Yetkin yazısını, "Türk pasaportundaki Rıza Sarraf yazmasına bakıp Reza Zarrab’ın aslında ABD-İran çatışmasının bir aktörü olduğunu unutmuyorsunuz, değil mi?" sorusuyla noktalıyor.