May 19 2018

ABD'den Suriye'de Türkiye'yi memnun edecek hamle

Trump yönetiminin Kuzeybatı Suriye'ye yönelik tüm yardımları geri çekeceği konuşuluyor.

Bu hamle, IŞİD’in tamamen mağlup edildiğinde, yönetimin çabucak ülkeden çıkış yapma niyetinin en yeni gösterisi olarak yorumlanıyor.

CBS News'te yer alan haber şöyle devam ediyor:

Son birkaç hafta içinde kurumlar arası bir süreçle alınan karar, yerel toplumların güçlendirilmesi ve istikrara kavuşturulması için önceki ABD destekli gayretlerden on milyonlarca doların kesilmesi anlamına geliyor. Projeler şiddeti benimseyen aşırılıklara karşı konulmasını, özgür toplumun ve bağımsız medyanın desteklenmesini, eğitimin güçlendirilmesini ve toplum destekli polisliğin desteklenmesini içeriyordu. Bölge, insani yardım dışında ABD'nin resmî olarak ayrıldığı Suriye’nin ilk bölgesi olacak.

Başkan Trump’ın Suriye’ye yönelik tüm Amerikan yardımlarının incelenmesi emrinden sonra, yönetim yetkilileri ABD’nin tasarruf edebileceği ve kısacası ülkede harcanan paranın karşılığını daha fazla alabilecekleri yerleri incelemekle görevlendirildi. Kuzeybatı bölgesindeki Amerikan yardımlarının uzun vadede Suriye üzerinde önemli bir etkiye sahip olmadığı görülüyor. Kuzeybatıdan kesilen paranın bir kısmı yeniden programlanıyor, buna yönelik kararlar devam ediyor.

Yönetim, IŞİD'e karşı mücadeleye odaklanmayı azaltmayı amaçlıyor ve son olarak Suriye'deki bir kurtarma ve sivil savunma örgütü olan ünlü Beyaz Miğferler (White Helmets) gibi grupları fonlamayı durdurdu. IŞİD bir zamanlar işgal etmiş olduğu bölgelerin yüzde 95'inden temizlendi, ancak son mevzilerinde tutunuyor. Geçen ay, Savunma Bakanı Jim Mattis'e Suriye'den çekilme konusu sorulduğunda, Orta Fırat Nehri Vadisi'nde IŞİD'e karşı "yeniden enerji verilen" bir mücadelenin olacağını söylemişti. Mattis, bu savaşın sona ermesinden sonra ne olacağını söylemedi.

Bir dışişleri bakanlığı yetkilisi CBS News'e verdiği demeçte şunları söylüyor: "Suriye için 200 milyon dolarlık bir istikrar yardımı, Başkan’ın emri üzerine şu anda inceleme altında. Bu yardımdan farklı olarak, Kuzeybatı Suriye’deki programlara yönelik Amerikan yardımları, IŞİD’i mağlup etmek için yürütülen mücadele ile istikrar çabalarını kapsayan ve devam eden yardım incelemelerinin sonuçları tarafından belirlenecek önceliklere potansiyel olarak artan bir destek sağlamak amacıyla serbest bırakılıyor."

ABD'nin artık tamamen çekilmiş olduğu kuzeybatı Suriye, IŞİD’ten temizlendi. Bölge, Suriye iç savaşında hâlâ muhaliflerin kontrolünde bulunan ülkenin en geniş yeri olan İdlib’i kapsıyor. Ayrıca İdlib, hem insani hem de istikrar yardımına muhtaç 3 milyon yerinden edilmiş Suriyeli’ye sahip. Bölgede ayrıca, bu yılın başlarında Türk güçlerinin ABD destekli Kürt YPG militanları ile savaştığı ve Washington ile Ankara arasındaki gerginliği artıran Afrin de bulunuyor.

Bölgenin geri kalanı büyük ölçüde Esad rejiminin kontrolünde. Bununla birlikte, bölgede El-Kaide ve El- Nusra'nın da aralarında bulunduğu terörist gruplar tarafından kontrol edilen toprak parçaları var.

Yönetimin politikasını eleştirenler, bölgedeki Amerikan finansal varlığının sürdürülmesinin ve sivil toplumu güçlendiren projelerin fonlanmasının, ülkenin kendi ayakları üzerinde durmasına yardımcı olunması için önemli olduğunu söylüyor. Ayrıca bu, Suriye'nin siyasi geleceği yakında belirlenirken ABD’ye daha fazla avantaj sağlayacak. Bunlardan farklı olarak, ABD'nin kuzeybatı bölgesinden çekilmesi, Esad rejiminin bölgeyi daha kolay ele geçirmesine imkân sağlayacak.

Esad rejiminin tek alternatifi olarak, teröristlere gelişmek için barınak ve bölgedeki ana ideoloji olmak için fırsat sağlayacağı konusunda da endişeler var.

Kuzeybatı Suriye'de, sahadaki Amerikan projeleri ile çalışan bir yüklenici “Benim esas endişem, aslında ’el-Nusra'nın istediği şeyleri yapmasına izin vermeye razı olduğumuzu ve 3 milyon yerinden edilmiş insanı El Nusra'nın merhametine bırakmamızı’ söylemeleri. Bu tamamen yanlış yorumlanan çok büyük bir güvenlik riski” diyor ve ekliyor "Bu, el-Nusra toplumu yönetiminde hiçbir zorluk çekmeden yetişecek bir kuşak insana sahip olduğumuz anlamına geliyor."

Türkiye'nin bu sınırlı ABD çekilmesini memnuniyetle karşılaması bekleniyor.

Eski bir Suriyeli diplomat ve Halkın Talep Değişimi'nin (People Demand Change) kurucu üyesi olan Bassam Barabandi "Türkiye kendi insani yardımını yapmaya başladığı Kuzey Suriye'de zaten var ve Amerikalılar her şeyi durdururlarsa gerçekten çok mutlu olacaklar. Her şeyden sorumlu olacaklar, AB'den daha fazla para alacaklar ve siyasi olarak daha fazla söz sahibi olacaklar" diyor ve şöyle devam ediyor "Türkiye bunu, daha fazla meşruiyete sahip olmak için kullanacak."

Avrupalılar, bu kararın ABD'den geldiği konusunda bilgilendirildi ve bazıları bunun bir domino etkisine yol açmasından endişeli.

Suriye’de çalışan bir Avrupalı ​​diplomat, "Diğer ülkeler ABD’nin ayrıldığını görecek ve kendileri için de  ayrılmanın daha iyi olacağını düşünecek" diyor ve ekliyor "Söz konusu ülkeler orada yaptıkları şeyi tekrar değerlendirdiklerinde, bu bir İdlib kaçışına yol açacak."