Haz 02 2018

Sorunların gölgesinde Çavuşoğlu ile Pompeo görüşmesi

Türkiye ile ABD ilişkileri tarihinin en kötü durumunda. Gözler, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Pazartesi günü Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile yapacağı görüşmede.

Türkiye’nin tutukladığı ABD’li rahip, Menbiç konusu, YPG’yi  silah yardımı, ABD’deki Reza Zarrab ile başlayan daha sonra Hakan Atilla Davasına dönüşen İran’a ambargoyu delme soruşturması. ABD ile Türkiye ilişkileri bu konular yüzünden tarihinin en kötü döneminde.

İki ülke arasındaki ilişkiler Trump yönetimi ile daha görünür oldu. Tillerson ile yakalanmak istenen yumuşama havası Trump’ın Tillerson’un görevine son vermesiyle donduruldu. Şimdi gözler 4 Haziran’a çevrildi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ABD’de, mevkidaşı Mike Pompeo ile görüşecek.

 

Amerikan’ın Sesi’nde yer alan haberde,  görüşmenin Trump yönetiminin Türkiye ve diğer bazı ülkelere çelik endüstrisi gibi sektörlere yüksek gümrük vergileri getirme kararının uygulanmaya başladığı bir anda gerçekleşmesine dikkat çekiliyor.

Uluslararası alanda çelik ticareti yapan Türk işadamı Tayfun Şentürk, çelik üreticileri pazarında psikolojinin çok bozulduğunu ve piyasanın çok etkilendiğini belirtiyor.

Mart ayında ABD Başkan Donald Trump, önde gelen çelik üreticisi ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi getirdi. Türkiye, Cuma günü sona eren ve ilk etapta bu vergilerin uygulanmadığı, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin, Kanada’nın ve Meksika’nın arasında yer almadı. Türk işadamı Şentürk, Amerika’nın bu noktada asıl sorununun Avrupa Birliği ve Çin ile olduğunu Türkiye’nin neden hedef alındığını anlayamadığını söylüyor.

Türkiye dünyanın 8., Avrupa’nın da Almanya’nın ardından 2. büyük çelik üreticisi durumunda. Geride bıraktığımız yıl Türkiye, Amerika’ya çelik ihracatında 6. sırada yer aldı.

Türk çelik üreticilerine göre yeni gümrük vergileri kararının ardında, ekonomik değil, siyasi nedenler var.

Şentürk’e göre, Amerika’yla çelik ihracatı konusunda atılmış adımlar var ama ilerleme sağlanmıyor çünkü nedenler aslında siyasi konulardan kaynaklanıyor.

Üretim endüstrisinin yanında Türk finans piyasaları da Amerika, Türkiye ilişkilerindeki sorunlardan etkilenebilir. Amerikalı yetkililer, üst düzey bir yöneticisi, Ocak ayında New York’ta, İran’a yönelik Amerikan ambargosunu deldiği gerekçesiyle yargılanan Halkbank’a, ciddi bir ceza kesmeyi düşünüyorlar.

 

 

Siyaset uzmanı Cengiz Aktar, herkesin Halkbank’a yönelik ağır bir ceza beklediğini ve bunun da siyasi bir karar olacağını söylüyor.

Bu şekilde bir ceza uluslararası yatırımcıların Türkiye konusundaki endişelerini de arttırabilir. Japonya merkezli finans kurumu Nomura Uluslararası şirketinin ekonomistlerinden İnan Demir, eğer Türkiye’ye karşı yaptırımlar söz konusu olursa ve özelikle de bunlar siyasi nedenlerle yürürlüğe sokulursa, o durumda bunun, kurlar üzerinde ciddi etkileri olabileceğini belirtiyor. Bu yıl Türk lirası şu ana kadar Amerikan doları karşısında yüzde 20’den fazla değer kaybetmiş durumda.

Uzmanlara göre, Türkiye açısından daha da kötü durumlar ortaya çıkabilir. Washington’un İran nükleer anlaşmasından çekilmesi Ankara’yı ve Tük iş dünyasını sıkıntıya sokabilir. Başkan Donald Trump, İran’a karşı yeni yaptırım kararları aldı. Amerika bu noktada bu yaptırımları delecek şirketleri de uyardı.

Ankara, Washington’un bu uyarılardan rahatsız olmuş görünüyor.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik olarak Birleşmiş Milletler’in aldığı kararlar çerçevesinde, Türkiye’nin İran’la ticaret yapmaya devam edeceğini söyledi.

Uzmanlar, Zeybekçi’nin bu açıklamalarının nedeninin, 24 Haziran’da yapılacak genel ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri olduğunu belirtiyorlar. Dolayısıyla Washington’a karşı bu tavır iktidardaki AKP’nin seçim için oynadığı bir oyun olarak görülüyor.

Amerika’nın İran’a yönelik ambargolarına riayet etmek her durumda Ankara açısından maliyetli olacak.

Daha önce Irak‘ta ve Washington’da görev almış eski Türk diplomat Aydın Selcen, Türkiye’nin şu an zor bir durumla karşı karşıya olduğunu çünkü İran’ın, Rusya’yla birlikte Türkiye’nin ana petrol ve gaz sağlayıcısı ülke durumunda olduğunu belirtiyor.

Selcen, Türkiye’nin dikkatli davranmak zorunda olduğunu söylüyor.

Öte yandan Amerikalı rahip Andrew Brunson’ın Türkiye’de yargılanıyor olması, Washington’un Ankara’ya yönelik yeni yaptırımlar getirmesi tehdidi içeriyor.

Uzmanlar Amerika Türkiye ilişkilerinin sorunlu şekilde devam ettiğini ve Ankara’nın ödeyeceği ekonomik bedelin arttığını belirtiyorlar.

İşte tam da böyle bir ortamda Bakan Çavuşoğlu ile Pompeo bir araya gelecek.

HABERİN DETAYI