ilhan Tanir
Şub 09 2018

Tillerson, Ankara'ya çay içmeye geliyorsa yanında ne mesaj getiriyor?

Amerikalı generallerin, Çarşamba günü Menbiç'e gidip oradan gönderdikleri 'buraya gelmeye kalkarsanız cevabını alırsınız' ve 'askerlerimizi buradan çekmiyoruz' mesajlarından bir gün sonra konuşan Erdoğan'ın Perşembe günü Amerikalı generallere cevap vermemesi gözlerden kaçmadı. 

Perşembe günü cevap vermeyen Erdoğan, tabi ki Cuma günü, Cumartesi günü veya Pazar günü, kendisini hazır hissettiği anda Amerikalı generallere 'ağızlarının payını' verebilir. 

Bununla birlikte, Pentagon'un bu kez Menbiç'in kıyısına açık ve kesin bir şekilde, yanlarına CNN ve New York Times muhabirlerini de alarak, kırmızı bir çizgiyi çizdikleri anlaşılıyor. 

Pentagon, IŞİD karşıtı koalisyon güçlerinin en üst derecedeki komutanı Korgeneral Paul Funk ve General Jamie Jarrard'ı Menbiç'e tam da ABD Dışişleri Bakanı Tillerson'ın Ankara seyahati gerçekleşmeden önce göndermesi ile hattı zatında bir numaralı diplomata da 'Ankara'da yapacağın şeyler sınırlı' mesajını mı vermişti?

Zira Trump yönetimi içindeki kopukluk, Pentagon ile Dışişleri'nin koordinesizliği bilinmeyen bir durum değil. 

Hiç şüphesiz Amerikalı generallerin Münbiç'te Amerikanın en önde gelen gazete ve haber kanalının muhabirlerini de yanlarına alarak çektikleri ve dünyaya ilan ettikleri bu kırmızı çizgi ile Tillerson'ın Ankara'da Menbiç konusunda yapabileceği manevra oldukça sınırlandı.

Ne yapabilir Tillerson? Amerikan ordusunun en güçlü generallerinin Pentagon ile koordineli olarak 'Münbiç'e gelen belasını bulur' mesajını verdikten sonra, Ankara'da 'yok biz Menbiç'ten çekiliyoruz'  diyebilir mi?

Diyemez.

AhvalTV'ye konuşan Princeton Üniversitesinde Osmanlı, Rus ve Avrasya tarihleri profesörü, aynı zamanda Türkiye uzmanı olarak da bilinen Michael Reynolds da, Tillerson'ın Ankara'ya 'korkutucu' ve 'soğuk' bir mesajı götürmesinin mümkün olduğunu ve bunun yerine daha çok işbirliği içeren mesajlarla gitmesini ümit ettiğini söylemesi dikkat çekici idi. (Mülakatın tümü İngilizce)

Reynolds ayrıca, Münbiç durumunun ''son derece tehlikeli ve kırılgan'' bir halde olduğunu, ''her iki ülkenin de hem retorik hem de asker göndermeler konusunda tansiyonu artırmaktan çekinmediğini'' vurgulaması kayda değerdi.

Amerikalı generallerin, 'Münbiç'e saldırıya agresif cevap veririz' dedikleri saatlerden hemen sonra ise Doğu Suriye'deki ortakları Suriye Demokratik Güçlerine saldırdıklarını iddia ettikleri Esad rejimi güçlerine verdikleri 'agresif cevap' sonrası 100 civarında Esad yanlısı ordu kuvvetinin hayatını kaybettiği açıklandı. 

Amerikalılar, hem retorik hem de Esad rejimine verdikleri cevap ile SDF güçlerini korumak konusundaki 'ciddiyetlerini' göstermiş oldular. 

'Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla' dermiş gibi de oldular. 

Peki bu kalın çizgiden sonra Tillerson Ankara'ya ne mesaj getirecek?

Münbiç'te 'U dönüşü' yapması beklenmeyen Amerikalı bir numaralı diplomatın Afrin'de daha önce bahsettiği ama detayına inilmeyen 'güvenli bölge' konusunda bir tavizle gelmesi mümkün olabilir mi?

Suriyeli uzman Hassan Hassan'ın yazdığı son Afrin analizinde vardığı sonuç, Türkiye'nin Afrin'i tümüyle almak yerine, -ki Hassan'a göre böyle bir girişim ancak Afrin şehrinin tümüyle yerle bir edilmesi ile olur (gerçi Hassan Türkiye'nin Cizre, Şırnak, Sur gibi Kürt illeri ve bölgelerinde neler olduğunu bilmiyor olabilir). Onun yerine, Hassan'a göre, Türk Silahlı Kuvvetleri Afrin'in çevresine bir 'güvenli bölge kemeri' yaparak, Afrin'i her tarafından çembere almak hedefindeler. 

Tillerson'ın Ankara'da çaya gelirken tam olarak ne mesajlar getireceğini hep beraber göreceğiz. 

Not: Yazı başlığı Cat Stevens'in ünlü albümü 'Tillermanlar için çay'dan esinlenmiştir.