Mar 31 2018

"Macron Türkiye ile ilişkisinde bir çizgiyi aşıyor, Türkiye'ye karşı daha sert olacak"

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Türkiye’nin yürüttüğü askeri harekatın hedefinde olan Suriyeli Kürt güçlere desteğini belirtmesi Ankara ve Paris arasında gerilime yol açtı. Kürtler konusunda uzman olan gazeteci Olivier Piot, Macron’un yorumlarını France 24 kanalına değerlendirdi.

Fransa’nın Suriyeli Kürt silahlı gücü YPG'nin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) destek vermesi YPG’yi terör örgütü kabul eden ve kuzey Suriye’de Kürt güçlerine karşı operasyon yürüten Ankara’yı kızdırdı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emannuel Macron Türkiye’nin YPG savaşçılarına karşı yürüttüğü operasyonla ilgili olarak Kürtleri yalnız bıraktığı noktasında kendi ülkesinde de eleştirildi.

Macron’un geçtiğimiz Perşembe günü SDG heyetiyle görüşmesi sonrasında Kürt yetkililer koalisyonun çabalarını desteklemek üzere Makron’un bölgeye daha fazla asker göndermeyi, insani yardım sağlamayı ve Kürtlerle Ankara arasında “arabulculuk” yapmayı vaat ettiğini açıkladı.

YPG’nin yasadışı Kürdistan İşçi Partisi’nin (PKK) uzantısı olduğunu söyleyen ve NATO’nun müttefiki olan Türkiye’nin cevabı ise sert oldu. Macron’un yorumları hakkında konuşan Fransız Cumhurbaşkanlığına yakın bir kaynak: “Fransa’nın gündeminde Suriye’nin kuzeyinde karada uluslararası koalisyon dışında yeni bir askeri hareket yok” açıklamasında bulundu.

Cuma günü Türkiye hükümeti Fransa’nın Kürt-ağırlıklı güçlerin denetimindeki bölgeyi istikrarlı hale getirme yönündeki vaatlerine cevap olarak “Teröristle aynı muameleyi görürler, hedef olurlar” söyleminde bulundu.

Fransa’nın konumunu net olarak anlamak için France 24’ün danıştığı “Kürtler: Ortadoğu’nun mihenk taşı” kitabının yazarı gazeteci Olivier Piot’a göre Macron’un Suriye’de Kürtleri desteklemesinin temel amacı Suriye’nin  yeniden yapılanması sürecinde Fransa’nın uzun vadede etkin bir rol almasını sağlamak.

Piot’un sorulara verdiği cevaplar şöyle:

Fransa Türkiye’yi provoke etme pahasına nedenli Suriye Kürtlere desteğini açıkladı?

Fransa, Trump’ın açıklamaları sonrasında ABD’nin bölgeyi terk etmek üzere olduğunu fark ediyor. Bu yeni bir gelişme. Ocak ayına kadar (13 Mart’ta kovulan) Dışişleri Bakanı Rex Tillerson (İslam Devleti olarak da bilinen)DAEŞ’le savaşın sona ermediğini ve Washington’ın birkaç yıl daha bölgede kalmayı planladığını söylüyordu. Ancak Trump’ın yakın zamanda yaptığı açıklamalar ABD’nin ciddi olarak bölgeden çıkmayı tasarladığına işaret ediyor.

Suriye’nin yeniden yapılanmasında Batının bir rol oynayıp oynamayacağı bu nedenle kısmen Fransa’nın niyetine bağlı. Emmanuel Macron bunu anladı ve Suriye’deki Kürtlere Fransa’nın onları destekleyeceği mesajını vermek istedi. Kürtleri ortada bırakırsak Suriye’nin Başar Esat’ın himayesi altında yeniden yapılanması sürecinde herhangi bir alternatif şansını da ortadan kaldırıyoruz.

Fransa ile Türkiye arasında gerilim tırmanıyor. Macron'un ne gibi seçenekleri bulunuyor?

Macron Türkiye ile ilişkisinde bir çizgiyi aşıyor. Şimdiye kadar endişelerini dile getiriyor ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı bölgenin istikrarına önem vermesi konusunda uyarıyordu. Ancak Ankara’nın amacının bölgeyi teröristlerden temizlemek amacıyla Kamışlı şehrine kadar Suriye’nin kuzeyindeki 900-kilometrelik sınır boyunca tüm bölgeyi ele geçirmek olduğu ortaya çıktı. ABD bu hamleye bir yanıt vermedi ve şimdiye kadar Fransa da net bir tavır koymamıştı. Erdoğan’ın karşılığında aynı ağırlıkta cevap almaksızın çok sert açıklamalar yapma gibi bir alışkanlığı var. Batılı liderleri tehdit edişi ilk değil ama Emmanuel Macron artık onunla etkileşiminde biraz daha sertleşiyor.

Fransa Suriye’deki Kürtleri korumak için asker gönderecek kadar ileri gider mi?

Kürtleri desteklerken Fransa kendi değerlerini de koruyor ve bu değerler bölgede savaş sonrası yeniden yapılanma sırasında Fransa’nın ağırlığını koymasına olanak sağlayacak olan değerler. Ben Fransız cumhurbaşkanının Türkler için bir kımızı çizgi koyacağını ve Menbiç’e girmemeleri yönünde uyarıda bulunacağını sanıyorum. Diplomatik poz kesmenin yeterli olmayacağı bir durumdayız. Kısa bir süre sonra kendimizi askeri angajman karşısında bulacağız. Fransa bölgede bir rol oynamak istiyorsa, bir seçim yapmak zorunda.