Şub 06 2018

Bloomberg: İsrail ile denizaltı doğalgaz hattı görüşmeleri tehlikede

 

2010’da Davos’ta fitili ateşlenen ardından 10 kişinin İsrail askerleri tarafından öldürüldüğü Mavi Marmara baskını ile daha da kötüleşen Türkiye-İsrail ilişkilerindeki göreceli iyileşme yerini yeni bir krize bırakmak üzere.

İki ülke arasındaki ilişkilerin düzelmesi için, ABD’nin aracılık ettiği ve 2016 yılında görüşmelerine başlanan, İsrail’den denizaltı boru hattıyla Türkiye’e gaz taşınmasını öngören görüşmelerin akıbeti de tehlikeye girdi.

Gerekçe ise, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın hemen her fırsatta kamuoyu önünde İsrail’e yönelik suçlamalarda bulunması.

Bloomberg’ten Yaacov Benmeleh ve David Wainer haberine göre, deniz altından doğalgaz boru hattı inşa etme girişimi, Erdoğan’ın bu tavrı nedeniyle çıkmaza girmiş durumda.

Hatta, isimlerini vermek istemeyen konunun iki uzmanına göre, İsrail  Türkiye ile artan ihtilaflar nedeniyle, gaz ihracatı önceliklerini Mısır ve diğer piyasalara kaydırmayı planlamakta.

Her ne kadar Türkiye ile hükümet düzeyinde bir anlaşmaya varmak için çabalar devam etse de, görüşmeler keskin bir şekilde kesildi.

Bu anlaşmazlık, İsrail’in gaz ihracat stratejisinin ayaklarından biri için istikrarsızlaştırıcı bir rol oynadı.

Gaz anlaşması için, 2016’da ABD aracılık yapmış ve altı yıl süren krizin ardından, İsrail’in Türkiye ve oradan da Avrupa’ya gaz ihraç etmesini sağlayacak bir dizi enerji anlaşması gündeme gelmişti.

Böylece, Türkiye en büyük tedarikçisi olan Rusya ile ilişkilerinin bozulduğu bir dönemde, alternatif gaz kaynaklarından faydalanacaktı.

Şimdi İsrail, politik risklerle dolu ve finansal açıdan sorgulanabilir başka bölgesel projelere odaklanıyor.

İsrail’in gelişen en büyük gaz keşif firması Leviathan’ın önde gelen ortaklarından Noble Energy Inc. ve Delek Group Ltd., 2016’da Ürdünle 10 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı ancak diğer bölgesel anlaşmaları da kolluyorlar.

Delek hisseleri, Pazartesi günü yüzde 7.2 oranında düştü. Ağustos 2015’ten bu yana ki en büyük düşüş. Laviathan’ın hisselerinin yüzde 15’ini elinde bulunduran Ratio Oil Exploration 1992 LP, ise yüzde 5.5 oranında değer kaybetti.

Yine de, Leviathan ortakları sözcüsü, Türkiye’nin hala “geçerli bir seçenek” olduğunu söylüyor ve “Türkiye’deki ilgili oyuncular”la görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor. Şu ana kadar görüşmeler bir sonuç vermedi.

Erdoğan’ın yakıcı eleştirileri, Trump’ın 6 Aralık’ta, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımasının ardından hız kazandı. İsrail askerlerine “terörist” derken, ‘Kudüs’ü, çocuk öldüren bir ulusun merhametine bırakmayacaklarını’ söyledi.

Erdoğan’ın sözlü saldırıları, Türkiye’nin Gazze Şeridi’ni kontrol eden militan güç Hamas’a devam eden desteği nedeniyle zaten eleştirel olan İsrailli yetkilileri iyice öfkelendirdi.

https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-02-05/fraying-israel-turkey-ties-threaten-planned-natural-gas-venture