Kerim Has: 'Rus medyasında artan Türkiye eleştirileri ne anlama geliyor?'

Ahval Türkçe editörü Ergun Babahan, bu hafta Gidişat’ta Kerim Has ile gündemi değerlendirdi. Kerim Has, Dağlık Karabağ'a özellikle cihatçıların taşınması sonrasında Rus medyasında Türkiye'yi eleştiren haberlerin arttığına dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın Kafkasya'da Rusya'nın kırmızı çizgilerini test ettiğine değinen Has, "Cihatçılar konusunda Rus basını da ABD ve Batı basını da yazılar yazıyor. Pek çok kişi, 'Azerbaycan bunu istemez' diyor ancak kimse 'Erdoğan göndermez' demiyor" yorumunu yaptı.

Has, konuşmasının başında Türkiye ile Ukrayna arasındaki ilişkilere değinerek özellikle savunma alanında her iki ülkenin birbirinden öğrenecek çok şeyi olduğunu belirtti. Ukrayna'nın Türkiye'den silahlı insansız hava aracı (SİHA) almasının Rusya'yı rahatsız edeceğini ifade eden Has, "Rusya'yı rahatsız eden konulardan biri Ukrayna’nın NATO’ya entegrasyonunda koç başı olarak Türkiye’nin görünmesi. Sanki Ukrayna’nın NATO’ya katılmasında Türkiye’ye görev verilmiş gibi bir algının olması. Ukrayna’lı askerlerin Türkiye’de eğitim görmesi, birlikte tatbikatlar yapılması, Türkiye’nin Ukrayna’da yapılan tatbikatlara katılması. Bunlar Rusya'nın hoşuna gitmiyor ancak bunu şimdilik direk göstermek yerine Yunanistan'a destek verir şekilde belirtiyorlar" dedi.

S400 füzelerinin testinin Rusya'nın Dağlık Karabağ'daki cihatçılar yüzünden artan gerginliği azaltmak olarak düşünülebileceğini aktaran Has, "Ayrıca NATO'ya veya ABD'ye bu sistemi aktive etmedim sadece test ettim" şeklinde sunulabileceğini belirtti.

Ergun Babahan ise ABD seçimlerinde Demokrat Parti adayı Joe Biden'ın kazanması ve Kongre'de ağırlığın Demokratalara geçmesi durumunda bu "test ettim" ifadesinin pek anlam içermeyeceğini ifade ederek, "Biden gelirse Türkiye ile ilişkileri koparacak bir siyaset izlemez. Ancak Erdoğan ve Türkiye son yıllarda Kongre’de özellikle Demokratlardan öyle çok düşman edindi ki, S400’ten sonra Türkiye’ye fiili bir ambargo uygulandığı ortaya çıktı. Cumhuriyetçiler ve Demokratların iş birliği ile ortak olarak. Trump CAATSA’yı engelliyor belki ama Kongre’den başka yaptırımlar devreye giriyor. Eğer Temsilciler Meclisi ve Senato’yu Demokratların yönettiği bir sonuç çıkarsa bu 'Aktive etmedim, test ettim' sözleri pek işlemez gibi geliyor. Çünkü sonuçta ABD bu Trump ile yaşadığı dört yılın yaralarını sarmak için daha içeri dönecek ama Biden, Kongre ile ilişkilerinde altyapı veya sağlık harcamalarında destek isteyecekse Kongre’nin bazı isteklerine de 'evet' demek zorunda. Bu Türkiye ile ilgili yaptırım olursa ona da 'evet' der." dedi.

Kerim Has sonrasında sözlerine şu şekilde devam etti:

"Putin, Erdoğan ile görüşmesinde cihatçılar konusunda endişeleri dile getirdi dendi ama Rusça bilenler daha iyi anlayacaktır o kelime 'uyardı' manasına geliyor. Buna açıkça 'uyardı' diyemezler, 'Bizm devlet başkanı diğer devlet başkanını uyardı' gibi ama o kelimenin anlamı o." 

"Ruslar Hazar’da tatbikat başlattılar. Bakü’ye yakın bir yerde. Bence oradan savaşın seyrini izliyorlardır. Cihatçıların gelişlerini izliyorlardır. Rusya dışında Avrupa, ABD medyası da yazıyor bunu. Hala iddia diyoruz ancak inkar edilemez bir boyuta geldi bu durum. Azerbaycan’ın buna ihtiyacı yok. Ancak savaşı uzatmak istiyorlarsa kendi askeri yerine cihatçıların ölmesi iyidir. Aliyev’in haberi vardır ama Erdoğan’ın baskısı nedeniyle başka şeyler de olabilir. Türk askeri kıyafetleri giydirilip gönderilmiş olabilir. 'Azerbaycan bunu istemez' deniyor ama 'Erdoğan göndermez' denmiyor."

"Şu an Rusya ile Türkiye arasındaki hava oldukça gergin. Özellikle uçak krizindeki gibi gergin durumlar var. İdlib’de Türk askerlerinin hayatını kaybettiği durum öncesi gibi. Ancak Türkiye ile de ilişkileri koparmak istemiyor çünkü bir çok ortak projesi var, yatırımları var. Rusya bunları da Erdoğan yüzünden riske atmak istemiyor. Türkiye’nin S400 alımı sonrası hem dış hem iç politikada Rusya’ya bağımlılığı arttığı gibi Rusya’nın da Erdoğan’a bağımlılığı arttı. Bu riski aldı Ruslar. Türkiye politikasını Erdoğan üzerinden götürüyorlar."

Babahan ile Has'ın mülakatının tamamına Ahval Youtube, Soundcloud ve Spotify’dan ulaşabilirsiniz.