UNESCO’dan Ayasofya ve Kariye talebi

Müzeden camiye çevrilen Ayasofya ve Kariye’de yapılan değişiklikler BM tarafından mercek altında.

Birleşmiş Milletler (BM) Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Dünya Kültür Mirası Listesi'nde bulunan Ayasofya ve Kariye'de müzeden camiye çevrilirken yapılan değişiklikleri yerinde incelemek istiyor.

UNESCO Genel Direktör Vekili Ernesto Ottone, Türk hükümetinden UNESCO Özel Danışmanı Mounir Bouchenaki'nin incelemelerde bulunmasına izin vermesini istedi.

Ottone, iki yapıda da Hristiyanlık için değerli olan unsurlara müdahale edildiğine ilişkin söylentilerden rahatsız olduğunu belirtti ve UNESCO'nun bu iki müzenin camiye dönüştürülmesini onaylayacağı yönündeki yanlış haberlerin de endişe verici olduğuna dikkat çekti.

Danıştay 10. Dairesi, 10 Temmuz’da Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etmişti.

Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, Ayasofya için ilk olarak 2005'te Danıştay'a dava açmıştı. Dernek, 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulmasını istemişti.

Danıştay 10. Dairesi, 24 Haziran 2005'te söz konusu Bakanlar Kurulu kararının yürütmesini durdurma istemini reddetmişti. Daire 2008'de ise Ayasofya Camisi'nin müze olarak kullanılmasında hukuka aykırılık bulunmadığına işaret ederek, davayı reddetmişti.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Dairenin bu kararını onamıştı. Dernek, 2016'da tekrar Danıştay’a dava açmıştı.

Derneğin, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvuru hakkında ise 2018'de karar verilmişti.

Yüksek Mahkeme, Ayasofya'nın namaz kılınması için ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvuruyu, "incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik" nedeniyle kabul edilemez bulmuştu.

Ayasofya'nın ardından Kariye Müzesi de camiye çevrilmişti. Kariye'nin geçen ağustos ayında yine Danıştay kararıyla Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredilerek ibadete açılmasına karar verilmişti.

İstanbul'un fethinin ardından bir süre kilise olarak kullanılan Fatih'teki Kariye Müzesi, ilk olarak 1511 yılında camiye çevrilmişti. Ancak Kariye Camii'nin de arasında yer aldığı birçok cami ve mescit, Bakanlar Kurulu'nun 29 Ağustos 1945 tarihli kararıyla bakım ve onarım giderleri devlet bütçesinden ödenmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na müze ve müze deposu olarak tahsis edilmişti. Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği kararın iptali istemiyle dava açmıştı.

 

Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz