Sokaklarda iPhone’lar kırılırken ABD’den ithalat zirve yapmış!

S-400 krizi, Kuzey Suriye’deki YPG gerilimi, Rahip Brunson davası, ABD’nin ekonomik yaptırım kararı ve en nihayetinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Amerikan ürünlerine boykot kararı. Sokaklarda balyozla iPhone kırma görüntüleri, ABD ve para birimi dolara karşı yandaş medya öncülüğünde karalama kampanyaları… 

Eylül ayı kamuoyu önünde Türk–Amerikan ilişkilerinde tarihin en kötü günlerine sahne olurken perde arkasında çelişkili bir süreç yaşandığı anlaşılıyor.

Erdoğan’ın ağır açıklamalarıyla suçladığı Papaz Brunson’un bir anda salıverilip ülkesine gönderilmesi ne kadar sürpriz olduysa, bugün açıklanan verilere göre Türkiye’nin ABD’den yaptığı ithalatın krizin zirvesinde hızla artışa geçmesi de aynı şekilde çelişkiler barındırıyor.

TÜİK eylül ayına ilişkin dış ticaret rakamlarını açıklarken Türkiye’nin ithalatı iç pazardaki daralmaya paralel olarak yüzde 22 azaldı. Buna karşın ABD’den yapılan ithalat aylık bazda yüzde 11 büyüdü.

Aynı ay Erdoğan Hükümeti’nin siyasi olarak daha yakın göründüğü Çin, Rusya ve Almanya’dan yaptığı ithalat ise sırasıyla yüzde 29.5, 5.5 ve yüzde 26 düştü. Oysa siyasi krizin zirve yapıp Erdoğan’ın boykot çağrısına kadar ABD’den ithalat düzenli olarak geriliyordu.

Türkiye’nin söz konsu ülkeden yaptığı ithalat Temmuz’da yüzde 19, Ağustos’ta ise yüzde 32ün üzerinde gerilemişti. Ve ardından ilişkilerdeki gerilimle birlikte ABD’den ithalat da zirve yaptı.

Medya ve kamuoyundaki açıklamalarla tam tersi hareket eden dış ticaret rakamları kuşkusuz bir çelişki. Ancak Türk siyaseti ve ekonomisini takip edenler için bu zaten olağan bir durum.

Benzer bir örnek uzun bir süredir İsrail’le de yaşanıyor. Erdoğan’ın Davos’taki toplantıda İsrail Cumhurbaşkanı Peres’e meşhur ‘One minute’ çıkışını yaptığı 2009’dan bu yana iki ülke arasındaki ticari ilişkiler, beklenenin tam tersine hızla büyüyor.

O dönem yıllık 1.4 milyar dolar olan Türkiye’nin İsrail’e ihracatı bu yılın ilk dokuz ayında yüzde 17 büyüyerek 2.6 milyar dolara ulaştı. Yıl sonunda 3 milyar doları geçmesi ve İsrail’in Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ilk 10 ülke arasında yer alması bekleniyor.

Öte yandan ABD’yle gerilen ilişkiler çerçevesinde bu ülkenin Türkiye’den yaptığı ithalat düşüyor. Eylül ayında Türkiye’nin toplam ihracatı yüzde 22 büyürken ABD’ye satışlar sadece yüzde 2 arttı.

Dokuz aylık süreçte toplam ihracat yüzde 7 artarken ABD’ye yapılan satışlar yüzde 6.7 azaldı. Bu göstergeler iki ülke arasındaki gerilimin dış ticarette Türkiye aleyhine bir ivmeye neden olduğunu gösteriyor.