Eyl 30 2019

Ekonomi uzmanları, Albayrak’ın açıkladığı yeni paketi nasıl değerlendirdi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın damadı Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Yeni Ekonomik Program adıyla (YEP) açıkladığı hükümetin makro ekonomik yol haritasına ilişkin ekonomi uzmanı ve yazarlardan ilk değerlendirmeler geldi.

İktisatçı Mustafa Sönmez pakete ilişkin “Damat hedeflerinin hiçbir iç tutarlılığı yok” değerlendirmesinde bulundu. Sönmez, Twitter hesabından şunları yazdı:

"Bütçe açığını milli gelirin yüzde 3'üne kadar artıracağını açıklıyor Damat. Zamlar, vergiler, elde kalan kamu varlıklarının haraç mezat satışı doludizgin devam edecek demektir. Damat'ın YEP'inde, T. Varlık Fonu ile Ağaoğlu'ndan sonra enerji firmalarının ve KOİ yüklenicilerinin kurtarılacağı da açıklanmış oldu.

Damat'ın en büyük palavrası 2019'un yüzde 0,5 büyüme ile kapanması ve izleyen yıllarda yüzde 5 üst üste büyüme. Gelin görün ki, yüzde 5 büyümeye rağmen işsizlik yüzde 12'ye yakın devam ediyor!. İnsan biraz tutarlılık var mı diye bakar yahu. Damat'ın palavra YEP'inin evlere şenlik hedefleri. Tutarsız, inandırıcılıktan uzak. Her şeyi bir yana bırakıp büyüme -işsizlik hedeflerini yan yana koyunca absürdlük ortaya çıkıyor. - Büyüme% İşsizlik% 20190-512,9; 2020-511,8; 2021-510,6; 2022-59,8.

Kafadan üç yıl üst üste yüzde 5 büyüme derken, işsizlikte pek eli sıkı. Bütçe açığı zam,vergi, şirket kurtarma emareleri ile dolu. Enflasyon hedefi de inandırıcı değil En önemlisi damat, İstanbul depremini onun getireceği yıkımı es geçiyor! Önceki 2018 Damat YEP hedeflerini hatırlayın, bugünkünün palavra düzeyini daha iyi anlarsınız. Bu damat hedefleri daha çok yabancı yatırımcılara bir vitrin ama bu vitrine aldanacak yabancı yatırımcı olduğuna inananın da aklına turp sıkayım.”

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, Albayrak’ın açıkladığı yeni paketin “merdiven altı mı” hazırlandığını sordu. Twitter’dan değerlendirme yapan Gürses “Bütçe açığı tahminleri (2019-2022): Bakanın sunumunda salonda bulunanlara dağıtılan hali ile sırasıyla yüzde 2.9, yüzde 2.9, yüzde 2.9, yüzde 2.6. Bakanın sunumda açıkladığı yüzde 2.9, yüzde 2.9, yüzde 2.5, yüzde 1.5. Bu ciddiyet düzeyindeki program ‘merdiven altı’ mı hazırlandı? Bu yüzden ana metin hâlâ bakanlık sitesinde yayımlanamadı…” dedi. Gürses "Şuna ikna oluyorum giderek; Bakan Albayrak'ın sunduğu "yalan ekonomik dünya" bizleri değil kayınpederini ikna etmeye dönük...Kısa vadede siyasi olarak iki büyük metropole patladı az değil" ifadelerini kullandı.

Ekonomi yazarı Ümit Akçay, Albayrak’ın “Türkiye yeni bir ekonomik modele geçiyor” sözlerini alıntılayarak “Söyledi mi bu modeli, neymiş? Benim izlediğim açıklamada yoktu, yanlış 'lansman' mı izledim acaba?” yorumunda bulundu.

Bakan Albayrak’ın “Varlık Fonu, cari dengeyi güçlendiren, ülkenin stratejik hedeflerini destekleyen ve özel sektör işbirliklerine dayanan sabit sermaye yatırımlarıyla birlikte bu sürece katkıda bulunacak” açıklamasını eleştiren Akçay, “Gerçekte olan: Varlık fonu inşaatçıları kurtarıyor” dedi.

Büyüme tahmini ile işsizlik ve cari açık tahminleri arasında bir uyum olmadığını söyleyen Akçay “Olay sahiden yukarıda şakasını yaptığım gibi mi gerçekleşmiş diye düşünüyor insan” ifadelerini kullandı.

Karar yazarı İbrahim Kahveci de Albayrak’ın açıklamalarına ilişkin “YEP'de IMF izleri… Yeniden vergi; yine vergi…” değerlendirmesinde bulundu. Kahveci "YEP'in elektrikte ciddi bir zam işareti verdiğini" ifade etti ve "Hatta bu ay olabilir. Ama devamı da gelebilir" yorumunda bulundu.

Eski Merkez Bankası Başkanı ve İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Durmuş Yılmaz da “2020/2022 için bütçe açığı tahminleri yüzde 2.9, 2,5, 1.5 aynı yıllar için tahmin edilen  yüzde 5’lik büyümenin sağlayacağı vergi tahsilatını esas almış görünüyor. Oysa aynı yıllar için tahmin edilen cari açık ile büyüme tutarlı değil” dedi.

Yılmaz şunları söyledi:

“İmalat sanayiinin aramalı ve hammadde ithalatı bağımlılığında akşamdan sabaha önemli bir değişim olmazsa-ki olmayacak- 2020/2022 büyüme oranlar aynı yıllar için verilen cari açık tahminleri ile de hiç tutarlı değil.”

İktisatçı Prof. Dr. Yalçın Karatepe de “Geçen sene iş adamlarını toplamışlardı. Bu sunumda neden yoklar ki?” sorusunu yöneltti.