İnanmayanlara ekonomi grafikleriyle anlatıyorum: AKP yerel seçimleri kaybedecek

Müjdeler olsun  bu güzel vatana ki, Eylül verileri resmen stagflasyona girdiğimizi gösteriyor.

İnanmadınız mı?  Size önce bir enflasyon grafiği vereyim:
 

Bu grafik enflasyonda 3 aylık hareketli ortalamayı gösterir, yani trendi!

Şimdi de  tarafsızlığından şüphe edilmeyecek  MÜSİAD himayesinde yapılan ve hizmetler ve imalat sanayini kapsayan Eylül üreticiler anketi sonuçlarını:

“2018 yılı Eylül ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, bir önceki aya göre 6,6 puan azalarak 43,9 değerine gerilemiş ve böylece 50 referans değeri altına düşerek bu dönemde ekonomik aktivitenin önceki aya göre yavaşladığına işaret etmiştir.

Endekste gözlenen bu azalışta hizmet endeksinin 9,1 puan azalarak 43,2 puana gerilemesi etkili olurken, sanayi endeksi de 7,6 puan birden gerileyerek bileşik endeksteki artışı hızlandırmıştır.

Hizmet sektörüne ilişkin girdi alımlarının artış hızının düşmesiyle iş hacminde sert bir düşüş yaşanmış, buna bağlı olarak istihdam da önceki aya göre önemli ölçüde düşüş kaydetmiştir. Sanayi sektöründe ise yeni siparişlerde yaşanan gerileme ve girdi alımları artışında gözlenen yavaşlama, üretimin önceki aya göre keskin bir düşüş yaşamasına neden olmuştur”.

Stagflasyonda değiliz diyen, gidip lügat tanımına baksın.

Saray hala piyasalar ve ekonomideki bunalımı “dış güçlerin tezgahına” bağlayıp kapsamlı çözüm üretmek yerine ekmek fiyatlarına narh koymak ve çoklu kur uygulamasına geçmek gibi Deli Dumrul tedbirlerle bunalıma çare aradığı için de işler öngörülebilir gelecekte daha da sarpa saracak. Ekim-Kasım’da kaloriferler yansın, millet stagflasyonu bağrında hissedecek.  Tabii bütün AKP seçmeni “bidon kafalı” ve “göbeğini kaşıyan adam” olduğu için sefalete düştüğünü göre göre yine koşa koşa AKP’ye oy verecek. MHP’li seçmen koyun sürüsü gibi Bahçeli’nin gösterdiği AKP’li adayın arkasında saf tutacak. İYİP ve CHP kendi içlerideki kavga yüzünden seçmenden tokadı yiyecek ve yerel seçimlerde hiç bir şey değişmeyecek.

Konsensus tadında göya eksper abi ve bacılar tarafından vatandaşa sunulan bu püsüdo-analiz öyle meşhur ki Batı basını ve Oryantalist hırtoların analizlerine de sızmış durumda.

Bu analizin hepimizin aklıyla alay etmek olduğunu kimse görmüyor.  Daha ekonomik bunalım başlamadan, uzaktan “hüllo” derken AKP genel seçimlerde 7 puan oy kaybetti güzelim.  Yerel seçimlerde ittifak çalışmaz. Aday herşeydir, parti ikinci derecede kalır. Size bir örnek vereyim. AKP İstanbul’da  Kürt seçmene hoş gelen bir aday gösterdi, MHP’li seçmen yine Bahçeli’yi dinleyip oy verecek mi, yoksa İYİP’e mi göç edecek? Ya da milliyetçi damarın şahikasına vurmuş bir abimiz aday oldu, MHP’li seçmen sandıkta kuyruğa dizildi. Müteyeddin Kürt seçmen HDP veya CHP’ye kaçmaz mı?  İttifak yerel seçimde oy getirmez.

Dünyanın her yerinde seçim seçmenin hükümetin  ekonomik karnesini oyladığı sınav merkezidir. AKP 15 yıldır 2 tanesi hariç girdiği her seçimi kazandı, çünkü Türkiye 15 yıldır ekonomik-finansal kriz yaşamadı. Bakın bakalım, HANGİ 2 seçimde büyük oy kaybı yaşamış?

AKP’nin çekirdek seçmeni, yani dini-muhafazakar kitle %26-30. Kalanı eski merkez sağ ve “müşteri ilişkileriyle” partiye bağlı fakir seçmen. Elimde iki tane kişiye özel anket var, bunların kaynağını açıklayamam, isteyen de inanmaz, ama ben size özetini yazayım.

Ağustos’ta sadece 2 puan oy kaybeden AKP Eylül sonunda  ekonomik bunalımdan dolayı %30 çekirdeğine kadar geriledi. Eski merkez sağ MHP ve İYİP yolcusu. AKP’ye sosyal yardımla bağlı olanlar ise %25 enflasyon yüzünden aldıklarının maddi değerinin iyice aşındığını gördüler. Artık sağlık hizmetlerini Suriyeli’ler alıyor.

Hastanelerde ilaç ve doktor kalmadı. Çocukları zorla imam hatiplere gönderilip üniversiteden mahrum ediliyor.

Daha yolun başındayız. Size söyledim. ABD’ye sulh olmadan, içinde bulunduğumuz stagflasyonun başat nedeni olan dış kaynak sıkıntısı bitmez. Rahip Brunson çözülse ardından İran yaptırımları ihtilafı var. ABD’yle bu sene bitmeden el sıkışsak, kanama durur, ama özel sektör bitti artık. Kredilerini ödeyemez. Özel sektör kredilerini ödeyemeyince de, bankalar yeni kredi veremez. IMF çağrılmazsa 2019, hatta belki 2020’yi  de kapsayacak bir durgunluktan bahsediyoruz. Bu ekonomik çöküşün siyasi faturasının AKP’ye çıkmayacağını söyleyen ya UHU çekmiştir, ya da insan postu giymiş bir uzaylı kertenkele.

Metropol ve KONDA anketlerine bakıyorum. Başkan Erdoğan’ın ABD’ye meydan okuması halk nezdinde itibarını artırıyor mu?  Vatandaş vatanı kurtaran Sevgili Başkan’ın arkasında saf tutuyor mu? Vatandaş ABD’ye ya tepkili, ya da mesafeli; ama ya çoğunluk, ya oranı yükselen bir azınlık ABD’yle kapışmanın bize fayda sağlamayacağının bilincinde. ABD’yle kavganın Erdoğan’a prim yaptırdığını iddia edenler barsaklarından konuşuyor.

Erdoğan’ın Nazi dediği AB’yle barışmasının hayal kırıklığı, Suriye’de bize karşı birleşen göya müttefiklerimize  ve ABD’nin bize yaptığı kancıklıklara kızgınlık oyları MHP’ye yöneltiyor. İYİP’te dağılma filan yok. Tepede, istediğini bulamayan ya da “Bahçeli yönetimindeki MHP kaybeder, ikbal İYİP’tedir” diye bahse giren eski MHP’liler ayrılıyor (her ayrılanın nedeni bu değil, ekseriyeti yazıyorum). Parti merkez sağda kendine taban buluyor. Ama oylarında çok az düşme var.

CHP’nin oylarında AKP kadar olmasa da, gerileme var. Sebebi zamansız bir başkanlık kavgası, ya da Kılıçdaroğlu’nun yerini İnce’ye terketmemesi. Cevaplar net değil. Ama o kavga geride kaldı kardeşim. İnce büyük bir erdemle partiye sadık kaldı ve yerel seçim için CHP’ye  çalışacak.

CHP’nin seçim stratejisi ekonomik bunalımı AKP’nin burnuna sokarak seçmene “Biz daha iyisini yaparız” demek. Bence bu kez başarılı olurlar, çünkü AKP’den daha kötüsünü yapmak çok zor.

Seçimden sonra yazdığım ilk makalede “Artık Türkiye’yi AKP değil, piyasalar yönetiyor” dedim. Şimdi ekliyorum, AKP Mart’ta yerelde üstünlüğünü kaybedecek ve 2019’da bir kez daha erken genel seçim konuşacağız.

Politik analiz bir bilim olmayabilir. Ama yıldız falı da değildir. Elde empirik veri olmadan ahkam kesenlere aldırmayın.


Bu yazı Para Analiz’den alınmıştır.