'30 Ağustos kurtuluşa giden son evrenin ilk adımıdır' - Doç. Ahmet Kuyaş

Galatasaray Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nden emekli Doçent Ahmet Kuyaş, Dersimiz Tarih programında 30 Ağustos Zafer Bayramı’nı ve önemini Evren Dede’ye anlattı.

“Ben Zafer Haftası deyimini ne gençken ne de şimdi kullanmadım. Benim için bir Zafer Bayramı var, o da 30 Ağustos’tur.  Ama 26 Ağustos’tan başayan Büyük Taarruz çok önemli tarihimizde.” diyen Kuyaş, “26 Ağustos’ta başlayan 30 Ağustos’ta tamamlanan Büyük Taarruz tarihimizin çok önemli bir dönemeç noktasıdır, çünkü ülkenin işgalden tamamen kurtulmasına giden ilk adımdır” diyor.

Ünlü tarihçi 30 Ağustos zaferi sonrası 1.Ordu ile 5. Kolordu süvarisi arasında bir yarış başladığını ve kimin daha önce İzmir’e varacağı şeklinde bir yarış sürdüğünü belirtirken “İzmir’e iki haftada varıyoruz. Bu önemli bir başarıdır” yorumunu yapıyor.

Doçent Ahmet Kuyaş’ın 30 Ağustos Zaferi ile ilgili yayınından satır başları şöyle:

Nasıl Kurtuluş Savaşı diyoruz, “kurtuluş” kelimesi, 30 Ağustos, kurtuluşa giden son evrenin ilk adımıdır.

“Çerkes Ethem Bey talihsiz bir adam. Buraya gitse kovuşturulacak, tabii öteki istikamete gittiği zaman da “hain” damgası yiyor bazıları tarafından. Ben Çerkes Ethem beye “hain” demiyorum. Atatürk de hep nutukta Ethem Bey demiştir. Öyle hain demek veya küçük görme yoktur. Zaten kim ne zaman ne zaman Çerkes sıfatını koymuş onu da bilmiyorum. O günlerde kimse Çerkes Ethem demiyordur, Ethem Bey deniyordu.

Ankara’da da aklınıza gelmeyecek sayıda Çerkes var. Çerkesler Osmanlı İmparatorluğuna geldikten sonra, o kadar iyi Osmanlı sistemine adapte olmuşlardır ki Osmanlı politikasının  sağında da solunda da Çerkesler vardır. Mesela Çerkes Ethem'in savaştığı adamlardan bir tanesi Anzavur Paşadır ve o da Çerkestir.

İstanbul’da padişah yanlısı Çerkesler varken Atatürk’ün yanında Çerkesler vardır. Saymakla bitmez. Bekir Sami Bey, Hüseyin Rauf Bey…

...Atatürk’ün kızdığı bir olay olur, bir tümen komutanı kendisine verilen işte şu saatte suraları almış olacaksın diye bir emir var, çok çabalıyor yapamıyor en sonunda intihar ediyor. Cephede savaş sürerken Atatürk bunu öğrenince çok kızıyor, ne demek intihar etmek, yapamadın bir daha deneyeceksin, bir daha yapamadın bir daha deneyeceksin, diyor. Yani “amma gururlu adammış” diye övmüyor. Atatürk Nutuk’ta fena halde eleştirir.

30 Ağustos, nasıl Kurtuluş Savaşı diyoruz, “kurtuluş” kelimesi, kurtuluşa giden son evrenin ilk adımıdır.