Kas 26 2017

Zarrab davasında jüri seçimi nasıl olacak?

ABD'de tutuklu bulunan Reza Zarrab'ın davasına kilitlendi herkes. Ekonomi piyasalarının da yakından takip ettiği dava yarın jüri seçimiyle başlayacak.

Jüri seçiminin bir iki gün sürebileceği belirtiliyor. Jüri seçiminin ardından ise davayla ilgili duruşmalar asıldan görülmeye başlayacak. Zarrab'ın duruşmalara katılıp katılmayacağı ise belirsiz.

VOA'ya konuşan New York Barosu avukatlarından Arda Beşkardeş, duruşma öncesi merak edilen sorulara yanıt verdi.

Beşkardeş, Zarrab’ın anlaşma yaptığı yönünde çıkan iddialar konusunda, imzaları görmeden bu konuda kesin bir kanaate varılmaması gerektiğinin altını çiziyor ve Amerikan adalet sisteminde kararın yargıçlar tarafından değil jüri heyeti tarafından verildiğini belirtiyor.

Zarrab davasında jüri heyetinin seçiminin de oldukça önemli bir etken olduğunu ifade eden Beşkardeş, yapılacak jüri seçimini ise şöyle özetliyor:

Amerikan adalet sistemi jüri üzerine kurulmuştur. Bir kişinin suçlu olup olmadığına karar veren mecra jüridir. Adalet sistemine göre, bir kişinin suçlu olup olmadığına yargıç karar vermiyor. Halktan oluşan jüri heyeti karar veriyor. Buradaki sisteme göre suçlanan kişilerin suçlu olup olmadığına kendisi gibi halkın arasından seçilmiş olan akranları olarak belirtilen jüri heyeti karar veriyor.

Duruşmalar sırasında, jüri heyetini yargıç yönlendiriyor. Kanunları anlatıyor. Dava dosyasını anlatıyor. Bu çerçeve de jüri heyeti de iki tarafın iddialarını, ifadelerini dinliyor. Gerekirse jüri heyeti direk olarak yargıca soru sorabiliyor. Jüri kendi aralarında savcının bir kişinin suçlu olduğunu iddialarını değerlendirip kendi kendilerine bir karara varıyor.

Jüri tamamen halkın arasından seçilmiş insanlardan oluşuyor. Federal ve eyalet sisteminde jüri seçimi aslında bir aldım verdim oyunu. Mahalle maçında takım kurmak gibi. Savcı da savunma ekibi de kendi istediği kararı verecek bir jüri heyetini oluşturmak ister. Nasıl mahalle maçında en güçlü takımı kurmak isterseniz, burada savcılık ve savunma kendi savundukları doğrular yönünde oy verecek jüri heyetini oluşturmak ister.

Bu kişileri oradaki mübaşirler, kimin kim olduğunu bilmeden guruplara ayıracaklar. Orada bulunan hiç bir jüri heyeti adayı hangi tür bir davanın içerisine gireceğini bilmez. Trafik cezasıyla alakalı bir dava olabilir veya bir cinayet davası. Yargıç, savunma ve savcılık, ‘bu davdan haberin var mı?’, ‘bu konuda ne biliyorsun?’ gibi jüri adaylarını sorgulayacaklar. Amaç en ön yargısız ve halktan birinin jüri heyetine atanması.

Yargıcın koordinasyonunda savunma ve savcılık tarafından uzlaşılan sorular soruluyor. 28 kişi bu çerçevede saptanıyor. Savunmanın on, savcılığında altı kişiyi gerekçesiz olarak direk olarak eleme hakkı var. 28 kişiden 16 kişi elendiği zaman jüri heyetinde 12 kişi kalıyor. Mahkemenin durumuna göre altı kişide yedek jüri seçebiliyor. Jüri seçiminde asıl amaç iki tarafında kendi lehlerinde karar verebilecek 12 kişiyi seçmesi. Gerçekten de bir aldım verdim oyunu. Her iki tarafında kendi takımını kurma oyunu bu.

Zarrab davasına jüri heyetinin oluşturulmasının hemen sonrası yani aynı gün başlanabilir. Ama genelde bir gün alabilecek bir süreç. Hatta daha fazla bir süre de alabilir

Avukat Arda Beşkardeş
Avukat Arda Beşkardeş

Beşkardeş, Zarrab'ın duruşmalara katılıp katılmayacağı yönündeki sorulara ise, şu yanıtı veriyor:

Herhangi bir şekilde bir anlaşma da sağlanmış olsa şu anda mahkeme süreci başlamış durumda. Avukatın himayesinde Sarraf’ın ben uzlaştım diye hakimin suratına söylemesi gerek.

Yargıcın Sarraf huzuruna çıkmadan da uzlaşmanın sağlandığını avukatları aracılığıyla kabul etme insiyatifi var. Ama normalde olması gereken şey bir uzlaşma olduğu zaman sanığın yargıcın önüne çıkıp kendisine yönelik suçlamaları kabul edip etmediğini kendi ağzından söylemesi gerekir.

Dava düşmediği sürece. Bunu bazı durumlarda hapishanede bile yapabiliyorlar. Çok özel durumlarda sanık video aracılığıyla hakime beyanda bulunabiliyor. Özel durumlarda yargıç, mübaşir, avukatlar sanığın yanına gidip beyanını da alabiliyorlar.